Gs Nguyễn Văn Tuấn - Việt Nam đứng thứ 2 khu vực ASEAN về Toán học?

Đó là tựa đề của một bài báo (1) trên Vietnamnet. Nhưng tôi hơi nghi ngờ về tựa đề đó, vì trước đây tôi từng tiêu ra thì giờ để tìm hiểu tình hình công bố ngành toán học ở VN thì thấy VN đứng sau Singapore, Mã Lai Á, và Thái Lan trong các nước thuộc khối ASEAN. Mới thấy trên trang fb của Hien Huynh cũng có trình bày dữ liệu cho thấy toán học VN hiện đang đứng sau Thái Lan, Mã Lai, và Singapore. Hôm nay, tôi quay lại câu hỏi, nhưng lần này tôi dùng dữ liệu ISI thì thấy quả thật cái tựa đề trên không đúng.

Phải nói là rất khó xếp hạng hoạt động khoa học của bất cứ một chuyên ngành nào. Vấn đề là dựa vào tiêu chí gì, và phương pháp ra sao. Cách mà nhiều cơ quan khoa học trên thế giới lâu nay vẫn hay làm là xem số lượng bài báo khoa học (xem như là đầu ra) của mỗi quốc gia, và kèm theo các chỉ số như trích dẫn. Cách làm này là đơn giản nhất và dễ hiểu nhất, do đó tôi cũng làm như các cơ quan đó cho khoa học Việt Nam.

Biểu đồ 1 dưới đây trình bày số bài báo khoa học (tất cả các lĩnh vực và riêng cho ngành toán) của một số nước trong vùng Đông Á và Đông Nam Á trong thời gian 2010 đến 2014. Trong thời gian đó, Việt Nam công bố được 1201 bài báo về toán học trên các tập san trong danh mục ISI, và con số này chiếm tỉ trọng 13% tổng số bài báo khoa học có địa chỉ từ Việt Nam. Con số bài báo về toán học của Việt Nam thấp hơn Mã Lai Á (1311 bài) và Singapore (2534 bài), tương đương với Thái Lan (1137 bài), và cao hơn Nam Dương (142) và Phi Luật Tân (83). Con số bài báo về toán học của Việt Nam tương đương với ~1/5 con số của Đài Loan và 16% con số của Hàn Quốc.

Tổng số bài báo khoa học thuộc lĩnh vực toán học công bố trên các tập san trong danh mục ISI trong thời gian 2010-2014 của các nước trong khối ASEAN, Đài Loan, và Hàn Quốc.