Gandhi vẫn còn là người hùng của Ấn Độ?
16 tháng 3 2015
Nhà điêu khắc Philip Jackson thực hiện bức tượng Gandhi trước khi đưa ra quảng trường tòa nhà quốc hội
Khi Mahatma Gandhi tới London năm 1931, ông sống ở khu nghèo đói mạn Đông thành phố, rồi tới thăm các công nhân khó khăn của xưởng bông ở Lancashire.
Nay ông được tôn vinh bằng một bức tượng đặt ở quảng trường bên ngoài tòa nhà quốc hội ở London, nhìn về hướng tòa nhà quốc hội, cùng với các nhân vật danh tiếng như Benjamin Disraeli và cựu đối thủ của ông, Sir Winston Churchill.
Khi thông tin về bức tượng này được đưa ra, Thủ tướng Anh, ông David Cameron nói “cách tiếp cận bất bạo động của Gandhi sẽ còn vang dội mãi, như một di sản tích cực, không chỉ riêng với Anh Quốc và Ấn Độ mà với cả thế giới”.
Bức tượng được thiết kế để tưởng nhớ người đàn ông sống khiêm tốn, yêu nhân loại và dùng cách đấu tranh bất bạo động trước đối thủ hùng mạnh: Đế chế Anh.
Rất nhiều người đóng góp kinh phí thực hiện bức tượng coi ông là hình mẫu cho thế hệ tương lai.
Nhưng trớ trêu ở chỗ, dù Gandhi được Anh Quốc - nơi ông từng bị cười nhạo - ca ngợi nồng nhiệt, di sản của ông ở Ấn Độ lại mâu thuẫn hơn.
Những người theo Ấn giáo (Hindu) ở Ấn Độ, có lẽ được khuyến khích mạnh mẽ bởi chiến thắng của đảng dân tộc ủng hộ đạo Ấn giáo trong cuộc bầu cử quốc gia năm ngoái, đảng BJP, ngày càng lớn tiếng chỉ trích Gandhi.
Họ cáo buộc ông phản bội Ấn giáo do tỏ ra quá ủng hộ Hồi giáo, và thậm chí là ủng hộ phân vùng chia rẽ Ấn Độ và những vụ đổ máu đánh dấu đánh dấu sự chia rẽ này.
Điều này, tất nhiên, chính là đức tin của Nathuram Godse, người ám sát Gandhi vào tháng Một năm 1948. Tiếng tăm của Godse cũng đang được chỉnh sửa lại dần.
Năm nay dịp kỷ niệm ngày Gandhi bị ám sát được đánh dấu bằng nỗ lực xây đền thờ tôn vinh Godse của phe cánh hữu Ấn giáo, người nay được coi là anh hùng do đã giải thoát cả dân tộc khỏi Gandhi.
Tượng Gandhi
• Dự án tốn hơn 1 triệu Bảng Anh
• Chỉ chưa đầy sáu tháng người ta đã thu được số tiền cần có cho dự án thông qua đóng góp của người dân ở Anh và Ấn Độ
• Bức tượng được làm dựa trên các bức ảnh Gandhi ở London năm 1931
• Tượng cao 2.7 mét và sử dụng khoảng ¾ tấn đồng
• Gandhi sẽ là đại diện đầu tiên của Ấn Độ hiện diện ở Quảng trường Quốc hội – và là người duy nhất chưa từng đảm nhiệm vị trí chính trị chính thức nào
Gandhi vẫn luôn là nhân vật gây tranh cãi. Hồi còn sống, ông là cái gai đối với giới cầm quyền của đế quốc Anh trước khi Ấn Độ độc lập – với những chiến dịch bất tuân dân sự, những lần tuyệt thực và uy tín mạnh mẽ tới nguy hiểm của ông.
Vào những năm 30, Churchill gọi Gandhi là “luật sư trường dòng luật Middle Temple nổi loạn, giả làm vị thầy tu khổ hạnh, kiểu mà người ta vẫn thấy ở phương Đông”.
Nhưng trong cuộc sống ngày nay ở Anh, Gandhi được tôn kính rộng rãi bởi thế hệ những người cảm thấy xấu hổ trước lịch sử đô hộ và ca ngợi các phương pháp bất bạo động để tạo ra thay đổi.
Ở Ấn Độ chắc chắn vẫn có những chính trị gia đương đại lấy cảm hứng từ Gandhi.
Arvind Kejriwal chẳng hạn, là nhà vận động chống tham nhũng và là thị trưởng mới của Delhi, đảng của ông gần đây đã giành chiến thắng lớn ở thủ đô.
Và suốt hàng thập kỷ qua, học sinh Ấn Độ đã học cách gọi Gandhi là “Người cha của dân tộc”.
