NGƯỜI BUÔN GIÓ - Đại Vệ Chí Dị - Chủ động sáng tạo.
… Trời đang quang đãng không giọt mưa, bỗng nước lũ từ đâu dâng cuồn cuộn cuốn trôi bao nhà cửa, người ngợm...
Hán tử họ Hàn là con cháu của Hàn Phi Tử, lưu lạc sang đất Vệ, mang theo một bồ sách của tổ tiên. Xin vào yết kiến quan bộ Hình nước Vệ, lúc gặp dâng bộ sách ấy lên. Thượng thư bộ Hình nước Vệ nhận sách xem qua một lượt, gật đầu tỏ ý hài lòng. Ngài nói.
- Pháp luật của nước Vệ nghiêm minh chẳng kém gì sách của bậc thánh hiền khi xưa, quân pháp bất vị thân. Thêm có bộ sách này trưng ra thiên hạ, càng cho thiên hạ thấy được pháp luật của nước Vệ là kế thừa tinh hoa của nhân loại. Hay lắm thay, hay lắm thay.
Quan thưởng cho Hàn 20 lạng vàng. Hàn lạy ta lui ra.
Nửa năm sau Hàn thấy sách của tổ tiên được in ấn khắp nước Vệ, lòng lấy làm tự hào lắm. Nghĩ rằng thuật pháp trị đã thấm nhuần trong cõi Vệ. Mới an tâm bỏ 20 lạng vàng và vốn mang theo ra tính kế sinh nhai. Hàn mua nhà mở một hiệu sách. Nước Vệ thái bình, thịnh trị, luật pháp nghiêm minh, dân tình đến quan lại cứ thế chấp hành, cuộc sống như thế ắt phải cần nhiều đến sách vở, kiến thức. Hàn chắc mẩm làm ăn sẽ khấm khá.
Hiệu sách làm ăn tàm tạm, cuộc sống yên bình trôi qua. Đến năm thứ 68 triều nhà Sản, đời Vệ Kính Vương, tể tướng Bạo thì thiên hạ lắm chuyện quái lạ động trời. Trời đang quang đãng không giọt mưa, bỗng nước lũ từ đâu dâng cuồn cuộn cuốn trôi bao nhà cửa, người ngợm. Giữa đường cái quan bỗng nứt ra một cái hổ, lửa bốc lên ngùn ngụt. Rồi thầy thuốc chữa bệnh chui, làm chết người mang xác vất ra sông. Quan quân đi tìm xác người ấy bỗng nhiên lại gặp bảy cái xác người nữa trôi sông. Sợ cứ tìm mãi lại càng thêm nhiều xác, cho nên quan quân triều đình thôi không tìm nữa.
Bấy giờ chỗ hiệu sách của Hàn người ta mở khu ăn chơi. Hóa ra nước Vệ người ta ham ăn chơi hơn là đọc sách. Bởi vì mọi việc có nhà Sản lo lắng hết, nên dân chúng chả phải mở mang kiến thức làm gì, đầu óc còn để mà ăn chơi thư giãn. Có một thương gia thấy hiệu sách của Hàn ở vị thế đẹp để mở lầu xanh, bèn đến hỏi mua lại. Hàn nhất định không bán. Thương gia ấy cười khà khà phất áo bỏ đi. Hàng xóm nói với Hàn.
- Ông không bán cho ông ta thì cũng phải bán cho triều đình thôi.
Hàn thấy câu lạ, mới gặng hỏi, hàng xóm nói.
- Ông ta hỏi mua của ông, có thể trả giá mười. Ông không bán, ông ta về lập một tờ trình dự án phát triển văn hóa du lịch địa phương, cần chỗ đất nhà ông để làm hạ tầng. Mười đồng ấy ông ta cho quan phủ năm đồng. Quan phủ ký duyệt, gọi ông đến đền bù cho 5 đồng là xong.
Hàn đỏ mặt quát
- Có lẽ đâu thế. Đất của tôi, tôi không bán thì sao.?
Hàng xóm cười nhạt.
- Ông không bán , người ta chủ động sáng tạo cho ông bán
Hàn cự.
- Nước có phép nước, sao lại sáng tạo được.
Hàng xóm nói.
- Ông dòng nhà luật lại không hiểu luật, đất đai là sở hữu toàn dân do nhà Sản thống nhất quản lý. Có nghĩa đất của ông, nhưng dùng thế nào, cho ai dùng là quyền nhà Sản, nhà Sản chính là quan phủ đại diện. Vậy đất của ông thì ông được nhận tiền đền bù, có ai nhận tranh của ông đâu, đền bù thì phải theo giá quy định của triều đình. Ông định nhận hơn là ý muốn bẻ luật đi chăng.? Đấy là sự chủ động sáng tạo linh hoạt khi dùng luật còn gì.
