Cuộc chiến Facebook
2014-07-15
kinh_hoa_07152014.mp3 
Ảnh minh họa chụp từ trang Facebook được cho là của một dư luận viên.
Citizen screen capture
Gần đây nhiều trang Facebook có tiếng bị khóa lại không thể truy cập được. Chủ nhân của nó đã phải vất vả để lấy lại được, hoặc bỏ hẳn. Liệu có phải đang diễn ra một cuộc chiến facebook? Sau đây là ý kiến của một số nhà hoạt động truyền thông có sử dụng phương tiện mạng xã hội này.
Cuối tháng sáu 2014 trang Facebook của tổ chức Việt Tân bị chận, không hoạt động được. Trong cùng thời gian của mùa hè 2014 các trang Facebook nổi tiếng như Mẹ Nấm, Cô gái Đồ Long, Nguyễn Quang Lập, Nguyễn Lân Thắng cũng không hoạt động được trong một thời gian. Trang Facebook Nhật Ký Yêu Nước cũng bị tấn công khi các độc giả của trang này bị giảm lượng thông tin tiếp nhận được.
Ai đã “báo cáo”?
Những chuyện này xảy ra vì Facebook có một chức năng tự động gọi là “báo cáo.” Khi một trang bị một số lượng lớn người dùng Facebook báo cáo rằng nó có sai phạm thì nó sẽ bị tự động dừng lại.
Ai đã “báo cáo” cho những trang này bị ngưng hoạt động?
Những người trong cuộc cũng không có câu trả lời rõ ràng. Các trang này vốn thường xuyên chia sẻ những thông tin mà người đọc trong nước không thể tìm được trên báo chí chính thống của nhà nước Việt Nam. Và các dư luận viên được cho là đã sử dụng ồ ạt một số lớn tài khoản Facebook để báo cáo, làm cho các trang này bị ngưng hoạt động. Dư luận viên là những người được trả tiền để viết những điều có lợi cho đảng cộng sản độc quyền chính trị tại Việt Nam.
Blogger Mẹ Nấm nói với chúng tôi về lý do mà những nhà hoạt động truyền thông không chính thống sử dụng Facebook để truyền tải thông tin.
“Facebook có một tính năng là tương tác với cộng đồng rất lớn và truyền tin đi rất là nhanh. Bên cạnh đó Facebook cũng là một mặt trận mới với nhiều người trẻ, nhiều người bàng quan, những người thờ ơ, nhưng mà nếu người ta đọc thấy những điều gì mà người ta thấy thích hợp hay là người ta đã có sẳn, điều đó làm cho người ta đi tìm thông tin. Đó là điều mà tôi nghĩ rằng các nhà hoạt động đang triệt để sử dụng Facebook.”
“Nó đảm bảo cho mình việc ẩn danh.
Chúng mình không có phương tiện nào
vừa nhanh chóng, vừa hiệu quả mà
lại không bị kiểm duyệt như Facebook. “
-Một nhà báo
Một quản trị viên của trang Faecbook Nhật Ký nổi tiếng nêu thêm những lợi điểm mà Facebook có được trong tình hình chưa có tự do báo chí, và thông tin bị kiểm duyệt gắt gao như ở Việt Nam.
“Nó đảm bảo cho mình việc ẩn danh. Chúng mình không có phương tiện nào vừa nhanh chóng, vừa hiệu quả mà lại không bị kiểm duyệt như Facebook.”
Đảng cộng sản Việt Nam ý thức được sự đe dọa cho độc quyền truyền thông của mình, mạng Facebook thường xuyên bị chặn ở Việt Nam, mặc dầu cơ quan chức năng Việt Nam chưa bao giờ công nhận là họ chặn. Năm 2013 một nhân viên của công ty Viettel, một nhà cung cấp dịch vụ internet tại Việt Nam có nói với chúng tôi rằng vì mạng Facebook là phản động nên phải chận.
Nhưng có vẻ như sự ngăn chận này không được hữu hiệu vì các phần mềm dùng để vượt tường lửa được cải tiến liên tục. Và vì Việt Nam đã để cho mạng xã hội FB này hoạt động lúc khởi đầu chứ không hoàn toàn ngăn chận như Trung quốc, với một phiên bản mạng xã hội nội địa được kiểm soát hoàn toàn bởi nhà cầm quyền, nên nhiều người nói rằng việc ngăn chận mạng xã hội ở Việt Nam là không thể được.
Nay một hình thức khác có vẻ được sử dụng để chống lại Facebook là dùng chính chức năng của Facebook. Đó là việc sử dụng rất nhiều tài khoản cùng một lúc “báo cáo” để cho Facebook tự động khóa các trang được nhắm tới. Một nhà báo Việt Nam cung cấp cho chúng tôi một ảnh chụp Faecbook của một người có thể là dư luận viên, trên bức ảnh này người ta đọc được nội dung sau đây:
