GIAO CHỈ - "TÌM ĐƯỜNG GAI GÓC MÀ ĐI"
(Bài viết về con đường Nguyễn Đắc Kiên, Việt Nam)
Chẳng thấy đường về
Khoảng 30 năm trước, về đề tài phục quốc tôi có viết một tiểu luận tựa là "Tìm đường gai góc mà đi". Đó là bài viết về những người đi theo kháng chiến của phó đề đốc Hoàng Cơ Minh. Vào thời kỳ 75, bỏ nước ra đi chẳng mấy ai nghĩ đến đường về. Qua đến đầu thập niên 80, niềm đau bại trận thấm vào xương tủy. Trong lúc đó quê nhà điêu đứng lầm than. Đã có người tìm đường về. Họ tìm đường gai góc mà đi. Từ trong lòng quê hương, không thể có được khả năng mà nổi dậy. Anh em ngó ra bên ngoài. Từ bên ngoài mà tìm đường về, chỉ có một giải pháp là đấu tranh vũ trang, đem ngọn lửa phục quốc về nước bằng súng đạn. Từ Á Châu, anh em Người Việt Tự Do nở hoa cho kháng chiến. Từ Úc Châu có biệt kích Võ đại Tôn với rất nhiều ước mơ đội đá vá trời. Từ Âu Châu, lãnh tụ sinh viên Trần văn Bá và không quân Mai Văn Hạnh hoạt động âm thầm nhưng đã thực sự bước chân lên đất mẹ qua ngả Cà Mau. Và từ Hoa Kỳ, hải quân Hoàng Cơ Minh tạo thành cơn bão giải phóng quê hương. Vào thời gian đó, người Việt hải ngoại tại Mỹ đã hết sức phấn khởi trông đợi ngày về. Ngay trong ngục tù, các chiến binh VNCH cũng sống với các tin đồn đầy hy vọng.
Trong cộng đồng Việt Nam thời đó văn nghệ không phải tình ca mà phải là văn nghệ kháng chiến. Mặt trăng trên trời không phải là trăng trung thu mà phải là trăng chiến khu. Ban Thùy Dương ở Orange County cất tiếng ca cảm khái:
"Này em, anh sẽ về bên kia biên giới, đèn nhà ai hay đóm lửa quê người."
