Dù bị chỉ trích, Việt Nam vẫn ứng cử Hội đồng Nhân quyền
Một phiên họp của Hội đồng Nhân quyền LHQ.
Ngày 28/07/2013, Việt Nam đã nộp đơn ứng cử vào Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cho nhiệm kỳ 2014/2016 và cuộc bầu cử các thành viên mới trong số 47 thành viên của Hội đồng này sẽ diễn ra trong tháng 11. Như vậy, Việt Nam sẽ đấu với các nước Trung Quốc, Maldives, Jordani và Ả Rập Xê Út để giành một trong bốn chiếc ghế đại diện cho vùng Thái Bình Dương.
Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, mà tiền thân là Ủy ban Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, là một cơ chế liên chính phủ bao gồm 47 nước thành viên được phân bổ theo các khu vực, bao gồm 13 nước Châu Phi, 13 nước Châu Á – Thái Bình Dương, 6 nước Đông Âu, 8 nước Châu Mỹ La tinh-vùng Caribê, và 7 nước Tây Âu và các quốc gia khác.
So với tiền thân là Ủy ban Nhân quyền, về hoạt động, Hội đồng Nhân quyền có một đổi mới cơ bản là Cơ chế Kiểm điểm Định kỳ Phổ quát (Universal Periodic Review – UPR), trong đó tất cả các nước thành viên Liên Hiệp Quốc lần lượt đứng ra kiểm điểm và đối thoại về tình hình nhân quyền của mình theo một chu kỳ 4 năm và bao gồm tất cả các bên liên quan, kể cả các tổ chức phi chính phủ.
Lần đầu tiên mà Việt Nam được kiểm điểm định kỳ về nhân quyền là vào tháng 05/2009. Hiện nay, Việt Nam đang chuẩn bị báo cáo cho lần kiểm điểm định kỳ chu kỳ hai vào tháng 1/2014. Trong thời gian qua, chính phủ Việt Nam đã tham vấn lấy các ý kiến khuyến nghị cho Dự thảo Báo cáo Quốc gia sẽ được trình bày tại Hội đồng nhân quyền Liên Hợp Quốc.
Báo cáo quốc gia về thực hiện quyền con người ở Việt Nam theo cơ chế kiểm điểm định kỳ phổ cập (UPR) chu kỳ 2 tập trung kiểm điểm việc thực hiện các khuyến nghị UPR mà Việt Nam đã chấp nhận tại lần kiểm điểm trước. Đồng thời cập nhật những phát triển mới trong việc bảo vệ và thúc đẩy quyền con người trên lãnh thổ Việt Nam.
Trong bản Dự thảo Báo cáo Quốc gia được công bố trong cuộc hội thảo tham vấn vào tháng 8 vừa qua tại Hà Nội, chính phủ Việt Nam khẳng định là sau báo cáo kiểm điểm về nhân quyền lần thứ nhất (năm 2009) trước Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, Việt Nam đạt được nhiều tiến bộ « có thể định lượng » trong việc bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, thông tin, tự do tôn giáo, tín ngưỡng, bảo đảm nhà ở cho người thu nhập thấp, bảo đảm quyền cho các nhóm dễ bị tổn thương…
Về tự do ngôn luận, tự do báo chí, thông tin, báo cáo khẳng định, Việt Nam quy định rõ các quyền này trong Hiến pháp, pháp luật. Để chứng minh, báo cáo đưa ra con số là tính đến tháng 3/2013, cả nước có 812 cơ quan báo chí với 1.084 ấn phẩm (so với 676 cơ quan và gần 700 ấn phẩm vào năm 2009 - thời điểm mà Việt Nam trình báo cáo UPR lần đầu tiên). Tính đến cuối năm ngoái, số người dùng internet ở Việt Nam là 30,8 triệu người, chiếm 34% dân số, cao hơn mức trung bình 33% của thế giới.
Báo cáo cũng khẳng định, Việt Nam tôn trọng sự hiện diện của các tôn giáo như Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Hồi giáo… và các tôn giáo hình thành trong nước như Cao Đài, Phật giáo Hòa Hảo, Tứ Ân Hiếu Nghĩa…
Nhưng các tổ chức nhân quyền quốc tế thì lại có nhận định khác. Trong một báo cáo gởi Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc, tổ chức Freedom House của Mỹ tố cáo là chính phủ Việt Nam vẫn tùy tiện giam giữ, vi phạm luật pháp quốc tế, sử dụng các quy định pháp luật về an ninh quốc gia để bịt miệng một số lượng ngày càng nhiều tiếng nói đối lập ở nước này.
Tổ chức Front Line Defenders của Ireland thì ghi nhận là đã không có sự thay đổi đáng kể nào kể từ bản đánh giá kiểm điểm định kỳ phổ quát Việt Nam vào tháng 5 năm 2009. Tổ chức này ghi nhận là trong khoảng thời gian từ giữa năm 2009 đến 2013, những người bảo vệ nhân quyền Việt Nam và gia đình họ vẫn phải chịu giám sát, hăm dọa, đe dọa, thẩm vấn, quấy rối, bị bắt và giam giữ tùy tiện, bị ngược đãi trong trại giam, và bị cấm du lịch trong nước và nước ngoài.
Sau đây mời quý vụ nghe phần phỏng vấn về vấn đề Việt Nam ứng cử Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc với ông Vũ Quốc Dụng, nguyên Tổng Thư ký Hiệp Hội Nhân Quyền Quốc Tế, ISHR ( Đức ), và nay là cố vấn cho các tổ chức nhân quyền quốc tế.
UN.org
