Chuyện dài FDI - Nguyễn Vạn Phú: Đứa con bị hất hủi

Có lẽ ít ai dừng lại một chút và suy nghĩ thử bao nhiêu phần trăm vật dụng và dịch vụ chúng ta sử dụng hàng ngày do doanh nghiệp tư nhân trong nước sản xuất hay cung cấp.

Sáng sớm thức dậy, người ta dùng bàn chải đánh răng, kem đánh răng, xà phòng, dầu gội đầu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Họ dùng điện thoại di động hay máy tính xách tay của nước ngoài sản xuất để đọc tin tức, xem tin trên chiếc tivi cũng mang nhãn hiệu nước ngoài. Đa phần đi làm bằng chiếc xe gắn máy cũng của doanh nghiệp FDI.

Người phụ nữ nội trợ ở nhà cũng giặt đồ bằng chiếc máy giặt ngoại, áo quần mặc trên người tiếng là do doanh nghiệp trong nước may nhưng một tỷ lệ lớn nguyên liệu phải nhập từ nước ngoài.

Đến tối đi ăn ở ngoài, nay các cửa tiệm đông khách nhất là cửa tiệm nhượng quyền từ một thương hiệu nước ngoài nào đó, đặc biệt là nhà hàng Hàn Quốc hay Nhật Bản. Rồi thức ăn nhanh hay nước giải khát, rồi bia rượu nhãn hiệu nước ngoài cũng chiếm ưu thế.

Trước cột mốc bắt đầu đổi mới 1986 thì không nói vì lúc đó nền kinh tế kế hoạch hóa bao cấp nên hàng ngoại chỉ phổ biến nhất là bàn ủi Liên Xô hay nồi hầm áp suất. Nhưng từ năm 1990 đã có thời sản xuất trong nước do khối doanh nghiệp tư nhân đảm trách đã làm ra các sản phẩm tiêu dùng phổ biến, kể cả hàng điện tử. Điều đáng buồn là do nhiều nguyên nhân, khối doanh nghiệp tư nhân nội địa trong sản xuất ngày càng teo tóp, nhường lại trận địa cho hàng nhập khẩu hoặc cho khối doanh nghiệp FDI.