Obama nỗ lực để biến Việt Nam thành đồng minh đối phó với sự trỗi dậy của Tàu

David Nakamura (The Washington Post) - Lược dịch bởi CTV-Danlambao - Bốn mươi năm sau ngày Sài Gòn thất thủ, Tổng thống Obama đang tìm cách thiết lập lại một mối quan hệ lịch sử khó khăn với Việt Nam để trở thành đối tác chiến lược nhằm đối phó với Trung cộng.

Trong một cuộc họp nặng về biểu tượng vào ngày thứ ba, Obama chào đón lãnh đạo đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng tại toà Bạch Ốc sau hai thập kỷ bình thường hoá quan hệ ngoại giao với quốc gia cựu thù.

Các quan chức chính phủ Hoa Kỳ nói rằng Hà Nội đã gửi tín hiệu về ước muốn xây dựng quan hệ kinh tế và quân sự sâu hơn với Hoa Kỳ, và Obama đã mở rộng bàn tay đến với Việt Nam, một trong 12 quốc gia tham gia vào hiệp ước thương mại Thái Bình Dương. Đã có những cuộc nói chuyện đáng kể về việc Tổng thống Obama sẽ suy nghĩ cho một chuyến viếng thăm Việt Nam trong chuyến công du châu Á của ông vào mùa thu này.

Chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Trọng được xem là bất thường vì Tổng thống Obama hiếm khi tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài tại Phòng Bầu Dục nếu họ không phải là người đứng đầu chính thức của nhà nước. Obama đã tiếp đón chủ tịch nước Trương Tấn Sang tại Toà Bạch Ốc vào năm 2013 và đã gặp gỡ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong một hội nghị cấp vùng tại Miến Điện vào mùa thu năm ngoái.

Các quan chức Hoa Kỳ mô tả Nguyễn Phú Trọng là người có quyền lực nhất trong cơ cấu lãnh đạo độc đảng của Việt Nam, là kẻ đứng sau hậu trường có tầm ảnh hưởng quan trọng trong các quyết định chính trị. Ông Trọng trong vai trò lãnh tụ đảng, theo truyền thống là một "phần tử bảo thủ hơn" trong thành phần lãnh đạo, một quan chức chính phủ Hoa Kỳ đã nói.

Một quan chức Hoa Kỳ ẩn danh, không có thẩm quyền phát biểu chính thức đã cho biết rằng có được sự hỗ trợ của Nguyễn Phú Trọng để tiến đến thoả thuận cho Hiệp định Đối tác Kinh tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và những khởi xướng của Mỹ là một điều rất là quan trọng.

"Nguyễn Phú Trọng là một thành viên bảo thủ và không muốn nhượng bộ bất cứ điều gì về khía cạnh nhân quyền" - Ông Marvin Ott, một học giả về châu Á tại Trung tâm Wilson cho biết. "Nhưng nếu ông ta có một chuyến thăm tốt và giữa ông ta với Obama có được mối quan hệ tốt đẹp thì đó sẽ là một tín hiệu cho thấy những chống đối sau cùng từ phía lãnh đạo CSVN sẽ biến mất."

Đối với Obama, cuộc họp diễn ra trong bối cảnh mở rộng ngoại giao với các nước cựu thù lâu năm của Mỹ như Cuba, Iran và Miến Điện. Vào cuối tháng Bảy, ông sẽ ghé thăm Kenya và Ethiopia, vốn là hai quốc gia đã sử dụng những phương thức đối phó khắc nghiệt nhắm vào các nhà bất đồng chính.kiến.

Những người ủng hộ nhân quyền đã phê phán việc Obama sẵn sàng tiếp đón Nguyễn Phú Trọng, một người không nắm giữ một vị trí chính thức trong chính quyền. Theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, hơn 100 người Việt đang bị cầm tù vì những kết án chính trị, số lượng tù nhân đã giảm khoảng 25 phần trăm trong những năm gần đây nhưng đó vẫn còn là điểm dính chặt đối với các nhà ngoại giao Mỹ tại Hà Nội.