Nguyễn Văn Tuấn - Buồn cười về giải Hoà Bình Khổng Tử

Nghĩ thật buồn cười về cái giải thưởng gọi là "Confucius Peace Prize" (CPP, Giải thưởng Hoà bình Khổng Tử) của mấy ông bà Tàu cộng. Muốn cạnh tranh với Giải Nobel Hoà Bình của Na Uy và muốn tạo quyền lực mềm, Tàu sáng chế ra cái gọi là CPP để trao cho những người ... họ thích. Năm nay Tàu trao giải thưởng CPP cho [chờ một chút, và các bạn phải bình tĩnh ...] Robert Mugabe, một kẻ giết người ghê tởm ở Phi châu! Nhưng câu chuyện không dừng ở đó, mà nó còn mang màu sắc hài hước hơn…

Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe

Vui nhất là sau khi nhận được tin, Mugabe đã thẳng thừng từ chối giải CPP của Tàu cộng. Thật là muối mặt cho mấy ông bà Tàu muốn làm trò. Từ chối giải Nobel Hoà Bình có thể xem là dại dột, nhưng từ chối cái giải CPP thì phải nói là khôn ngoan. Một hung thần như Mugabe mà còn có sỉ diện để gạt cái trò hề của Bắc Kinh sang một bên thì đủ biết ông này cũng còn có tư cách đó chứ.

Giải CPP được Tàu tạo ra vào năm 2010. Năm đó cũng là thời điểm mà Lưu Hiểu Ba được trao giải Nobel Hoà Bình. Lưu Hiểu Ba, như chúng ta biết, là một nhà hoạt động cho tự do nhân quyền bên Tàu. Do đó, đối với Tàu cộng, việc ông này được trao giải thưởng danh giá đó là một sỉ nhục đối với họ, và họ rất tức tối theo đúng với tinh thần Tàu hèn. Để "rửa mặt" và cạnh tranh với giải Nobel Hoà Bình, Tàu sáng chế ra cái giải CPP.

Không nói ra, chúng ta cũng biết cái tiêu chuẩn của CPP rất khác với giải Nobel Hoà Bình. Khỏi cần xem tiêu chuẩn của họ ra sao, chỉ cần nhìn vào cái danh sách những người được trao giải thì chúng ta sẽ biết ngay nó có giá trị như thế nào. Trước Mugabe, Tàu trao giải CPP cho Vladimir Putin (Nga), Fidel Castro (Cuba), và Liên Chiến (Đài Loan). Ngoại trừ Liên Chiến, chỉ nhìn hai người du côn "đầu trâu mặt ngựa" kia thì cũng đủ biết giải này danh giá như thế nào.

Nguyễn Văn Tuấn - Những lời hứa hẹn có cánh và buôn bán hi vọng

“Còn non còn nước còn người, Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng

hơn mười ngày nay” (Lời boác Hồ)

Nhân dịp nói chuyện khẩu hiệu, tôi chợt nhớ đến những phát ngôn mang tính hứa hẹn của các lãnh đạo và quan chức trước đây. Bây giờ nhìn/đọc lại những phát ngôn đó cũng rất thú vị, và nó làm cho con người (nếu còn sống) trở nên khiêm tốn hơn.

Đầu tiên, câu nói nổi tiếng nhất về tương lai Việt Nam sáng chói phải kể đến câu của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trước 1975, ở ngoài Bắc, ông nói rằng “Còn non còn nước còn người, Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”. Tôi nghĩ câu này rất quan trọng, vì sau ngày "giải phóng", đi đâu cũng nghe thấy câu nói này. Nó có hiệu lực vừa như là một lời hiệu triệu quần chúng, vừa hứa hẹn một tương lai xán lạn cho Việt Nam. Tôi nghĩ có lẽ vì câu đó mà biết bao người hăng hái lao ra chiến trường sẵn sàng hi sinh vì một tương lai "Hơn mười ngày nay". Nhưng lúc đó chắc chẳng có ai hỏi thế nào là 10 lần hơn? Để rồi 40 năm sau khi kết thúc chiến tranh thì Việt Nam nằm trong số những nước nghèo kém nhất thế giới.

"Trong vòng mười năm nữa, mỗi gia đình ở Việt Nam sẽ có một radio, một TV và một tủ lạnh."  (Lời TBT Lê Duẩn năm 1976)

Một câu nói quan trọng khác cũng mang tính hứa hẹn nhưng cụ thể hơn là từ TBT Lê Duẩn. Năm 1976 (lúc đó tôi còn ở trong nước và đang hăng say góp phần xây dựng XHCH), tôi còn nhớ như in là trong một bài diễn văn ông hứa rằng "Trong vòng mười năm nữa, mỗi gia đình ở Việt Nam sẽ có một radio, một TV và một tủ lạnh." Lúc đó tôi ngạc nhiên lắm, bởi vì những thứ vật dụng đó đâu có gì là quá khỏi tầm tay. Trước năm 1975 tôi đã có xe Honda rồi, còn nhà Ba Má tôi ở trong quê đã có radio và tivi rồi (nhưng chưa có tủ lạnh). Thời đó, tôi còn nhớ cứ mỗi tối về, nhà tôi y như cái rạp hát. Tối nào có chương trình tuồng cải lương thì ôi thôi, tôi rất bận rộn. Ba tôi và mấy trưởng lão thì ngồi ghế sofa trong phòng khách, còn má tôi và mấy dì cô khác thì trên bộ ván ngựa có tuổi đời lớn gấp hai lần tôi, còn mấy đứa con nít trong làng thì ngồi ngoài nhà, chống cằm lên xem cải lương. Tôi thì bận rộn ra oai, làm trật tự, tên nào lộn xộn bị tôi doạ là "lần sau không cho mày xem". Những kỉ niệm thời thơ ấu là thế, vậy mà bây giờ có cái ông kia ổng nói 10 năm nữa sẽ có tivi và radio, thì tôi ngạc nhiên, vì tôi không biết ổng nói với ai.

Dĩ nhiên, ai cũng biết những năm sau khi ông phát biểu câu nói nổi tiếng đó thì VN bắt đầu lụn bại. Miền Nam chưa bao giờ thiếu gạo mà phải đói và ăn bo bo. Thuốc thì chỉ có xuyên tâm liên trị bách bệnh. Bây giờ mà tìm lại những bài báo của các giáo sư y khoa thời đó quảng bá cho xuyên tâm liên thì chắc đọc hay lắm. Những gia đình ở thành phố có đồ đạt trong nhà thì dần dần bán hết. Thay vì 10 năm nữa mỗi gia đình VN có cái tivi, radio và tủ lạnh, thì thực tế ngược lại là họ mất tivi, radio và tủ lạnh. Chẳng những mất mấy thứ gia dụng đó, mà còn mất luôn xe cộ, và trong nhiều trường hợp, mất luôn mạng sống.

Đến giáo dục, tôi mới đọc lại một bài báo chưa cũ lắm (2006), nói đến kế hoạch xây dựng một số đại học đẳng cấp quốc tế. Trong bài báo "Làm gì để hội nhập giáo dục đại học",  GS TSKH Bành Tiến Long, lúc đó là thứ trưởng Bộ GDĐT, cho biết mục tiêu tổng quát của công cuộc đổi mới giáo dục đại học là "đến năm 2020, [...] xây dựng một số trường đại học đạt đẳng cấp quốc tế." Lúc đó ai cũng phấn khích trước một viển ảnh xán lạn của giáo dục VN, và VN sẽ làm cho các đại học trong vùng xấu hổ. Thừa thắng xông lên, có đại học kí kết với tập đoàn dầu khí xây dựng đề án để VN có giải thưởng Nobel.

Thế nhưng năm nay đã là 2015, chỉ còn 5 năm nữa là đến 2020, nhưng các đại học Việt Nam vẫn còn ì ạch, chưa đi đến đâu. Công trình nghiên cứu thì vẫn rất ít, chỉ bằng "đếm trên đầu ngón tay" so với các đại học lớn trong vùng. Đại học lớn nhất và khá nhất của VN mỗi năm chỉ công bố được 200 bài báo, chỉ bằng 1/10 đến 1/20 của các đại học lớn trong vùng ASEAN. Lượng đã ít mà phẩm còn kém hơn, vì phần lớn các công trình khoa học VN thường được công bố trên tập san có ảnh hưởng thấp và có ít trích dẫn. Với thành tích công bố quốc tế như hiện nay, các đại học VN chưa có tư cách để nói đến "đẳng cấp quốc tế" được. Phải thành thật với nhau như thế.

Trong ngành y tế, chúng ta còn nhớ một lời hứa rất nổi tiếng của ông Nguyễn Quốc Triệu. Cách đây không lâu (có lẽ là 2008?) ông NQT lúc đó mới nhậm chức Bộ trưởng Bộ Y tế có hứa trước quốc dân rằng trong vòng 3 năm, mỗi bệnh nhân sẽ có 1 giường riêng, thay vì 3 người nằm chung giường như lúc đó. Thế nhưng chúng ta biết rằng lời hứa đó đã không thành hiện thực. Một điều rất thú vị là sau này khi phóng viên nhắc ông về lời hứa đó, ông thản nhiên nói rằng ông chưa bao giờ hứa như thế!

Tóm lại, các lời hứa hẹn của giới lãnh đạo và quan chức trong thời gian qua chỉ là ... hứa hẹn cho suông miệng. Tôi gọi những lời hứa hẹn có cánh đó là buôn bán hi vọng. Điều đáng ngạc nhiên là những món hàng hi vọng của họ vẫn có khách hàng! Bây giờ thì một số người buôn bán hi vọng đã qua đời, nên chúng ta không có dịp hỏi họ nghĩ gì khi bán món hàng đó. Nhưng một số người vẫn còn sống, tôi không biết họ có ngượng khi đọc lại những gì họ từng phát biểu. Dù họ có ngượng hay tự xấu hổ, thì những gì xảy ra trong quá khứ (xa và gần) cho thấy chúng ta chẳng có lí do gì để mua những món hàng hi vọng của giới chính trị, mà cứ xem như là những loại "mãi võ sơn đông" cho vui mắt.

Nguyễn Văn Tuấn - Nhiệt kế lòng dân

Sáng ra, đọc báo lề dân nào cũng thấy người ta bàn tán về số mệnh của Phùng tướng quân. Một cách chính thức, ông vẫn còn ở bệnh viện và đàm đạo cùng sĩ quan cấp dưới, gửi điện chúc mừng đến quân đội; còn tin ngoài đảng thì cho biết ông hoặc đã qua đời, hoặc đang trong cơn hấp hối. Nhưng ở đây, tôi thấy phản ứng của công chúng (cư dân mạng) trước bản tin về ông PQT rất thú vị vì nó cho thấy một thước đo lòng dân khá chính xác.

Không như các báo Việt Nam loan tin, hãng thông tấn Đức DPA không hề xin lỗi hay đính chính về bản tin ông PQT đã qua đời hôm 19/7. DPA chỉ thay đổi bản tin bằng một bản tin khác cho rằng phía Chính phủ VN bác bỏ nguồn tin đầu tiên của DPA .

Đại tướng Phùng Quang Thanh, Bộ trưởng Quốc phòng VN.

Phóng viên của đài RFI có liên lạc với DPA, bệnh viện Georges Pompidou, và một nhân vật X, tất cả đều xác nhận là DPA đưa tin đúng.

Phải nói trường hợp ông PQT là một cách đo nhiệt kế lòng dân rất hay. Phản ứng của người dân trước cái tin ông PQT qua đời rất khác với phản ứng trước tin tướng Võ Nguyên Giáp qua đời. Đối với tướng Giáp, tuyệt đại đa số bày tỏ sự kính trọng và thương tiếc một đại công thần của chế độ. Ông Giáp cũng là người mà Tàu cộng không ưa. Nhưng đối với ông PQT, cũng 4 sao và cũng bộ trưởng, nhưng bản tin ông qua đời không làm công chúng mạng xúc động; ngược lại, phản ứng chung của cư dân mạng là ... vui mừng! Một số khác thì dửng dưng, không quan tâm đến tình trạng sống hay chết của ngài đại tướng. Sự khác biệt về phản ứng của cư dân mạng rất đáng là một đề tài cho nghiên cứu về truyền thông.

Có lẽ ít ai biết rằng ông là người có công hiện đại hoá quân đội. Đằng sau hậu trường, ông miệt mài thuyết phục Chính phủ mua thêm vũ khí để đối phó với kẻ thù. Tuy ông có vẻ thành công trong việc thuyết phục Chính phủ, nhưng lại thất bại trong việc thuyết phục người dân. Những nỗ lực hiện đại hoá quân đội không đủ khoả lấp mối quan tâm đến sự an ninh của ngư dân và sự phẫn nộ của người dân trước sự lộng hành và ăn cướp của Tàu trên Biển Đông.

Tôi nghĩ sự tương phản về tấm lòng của người dân trước hai ông tướng 4 sao có liên quan đến yếu tố Tàu. Nói đến ông PQT người ta nghĩ ngay đến tính cách thân Tàu của ông. Báo Tàu cũng chẳng giấu giếm gì tấm lòng thân thiện ông dành cho Tàu. Ông tỏ ra rất lo ngại người dân ghét Tàu. Mà, gần 80% dân Việt không ưa Tàu. Nhắc đến ông ngày nay ai cũng liên tưởng đến chữ "tâm tư" vốn đã trở thành trademark của ông. Cái tâm tư của ông cùng tình cảm ông dành cho các đồng chí "4 tốt" đã vô tình đặt ông ở một vị trí rất xa trung tâm của lòng dân tộc.

Trao đổi với một nhà báo của RFI, phóng viên DPA nói: “Không, chúng tôi không hề nói rằng tin của mình sai. DPA chỉ đưa lại thông tin của phía Việt Nam, bác bỏ thông tin ông Phùng Quang Thanh qua đời. Nhưng trong đoạn thứ tư ngay sau đó, chúng tôi đã nhắc lại nguồn tin từ bệnh viện Pháp cho biết ông Thanh đã chết.” Khi phóng viên RFI liên lạc bệnh viện Georges Pompidou thì họ nói đây là tin riêng, và xác nhận bản tin trước đây “Đúng thế, đó là nguồn tin riêng, giấu tên nhưng rất đáng tin cậy. Cô có thể liên lạc với người này (tạm gọi là X), để xác minh.” Phóng viên RFI liên lạc nhân vật X, và sau đây là trao đổi:

“PV: Thưa ông, thông tin ông Phùng Quang Thanh qua đời đã đưa hôm qua là sự thật?

X: Vâng, văn phòng Bangkok và Paris phải phối hợp chặt chẽ để đưa ra bản tin hôm Chủ nhật.

PV: Nhưng hôm nay DPA lại đăng thêm bản tin về việc VN cải chính ?

X: Chúng tôi tạm thời chấp nhận thiệt thòi, và thời gian sẽ chứng minh là ai đúng. Rồi cũng phải đưa về thôi. Không lâu lắm đâu cô ạ. Cũng xin nói thêm là chưa bao giờ chúng tôi cảm thấy căng thẳng như ngày hôm nay”