Vài thắc mắc về một bài viết của TS Vũ Duy Phú trên BBC tiếng Việt
Trên website BBC tiếng Việt ngày 30 tháng 9 có bài viết của một vị tiến sĩ tên Vũ Duy Phú. Chỉ liếc qua cái “tít” và vài dòng đầu đã có thể thấy mấy điều cần bàn. Ban đầu, tôi định cho qua, nhưng rồi cứ thấy ngứa ngáy, nhất là vì đây là bài trên website của một hãng thông tấn hàng đầu thế giới, đành viết mấy dòng để “gãi ngứa”.
Nhận xét thứ nhất là về chính cái “tít”: “VN cần bỏ Marx-Lenin cản trở hiện đại”.
“VN” tạm hiểu “Việt Nam”, mặc dù viết tắt một cái tên riêng ở ngay tiêu đề nghe ra không được lịch sự lắm. (Viết tắt cả cụm từ CHXHCNVN thì còn tạm được.)
Tiếp theo, ở đây nói đến việc phải “bỏ Marx-Lenin”. Xin hỏi: Marx-Lenin là cái gì vậy? Là người hay là sự vật? Hãy giả sử đó là người. Thế thì đó là một ông hay hai ông? Từ bé đến giờ, tôi chỉ nghe nói đến ông Marx và ông Lenin, chưa từng nghe ông/bà nào là Marx-Lenin. Chẳng lẽ có một bà họ Marx lấy một ông họ Lenin rồi làm giấy tờ khai họ kép Marx-Lenin? (Giống như Marya Sclodowska lấy Pierre Curie rồi ghi tên mình là Marya Sclodowska-Curie, thay vì Marie Curie như người Pháp vẫn gọi.)
Tạm cho rằng khi TS Phú nói đến Marx-Lenin, ông ngụ ý Marx và Lenin. Vậy tại sao Việt Nam lại phải bỏ Marx và Lenin? Hai ông này đâu phải người Việt, mà cũng đã chết từ tám hoánh rồi, bỏ hay không bỏ thì có ý nghĩa chi? Có không bỏ thì Việt Nam ta cũng đâu có hai ông đó?
Bây giờ thử giả thiết rằng TS Phú ngụ ý sự vật khi nói đến Marx-Lenin. Nếu vậy, chắc ông định nói đến cái chủ thuyết của ông V. I. Lenin, được phát triển từ chủ thuyết của ông K. Marx. Tên gọi chủ thuyết này đúng là được ghép từ hai tên gọi Marxism và Leninism thành Marxism-Leninism. Chắc thế, phải không, thưa tiến sĩ? Và như vậy, ý tiến sĩ muốn nói Việt Nam ta cần bỏ Marxism-Leninism (mà Đảng “ta” hay gọi là chủ nghĩa Mác – Lê-nin)?
Một thắc mắc khác, vẫn về cái tiêu đề, cụ thể là cụm từ “cản trở hiện đại”. Có thể đoán tiến sĩ muốn nói “cản trở (quá trình) hiện đại hóa” (?). Nhưng đầu óc tù mù đoán mò vậy thôi, chứ nhỡ ra tiến sĩ định nói “cản trở một cách hiện đại” thì sao? Và nhỡ ra ông định viết “VN cần bỏ Marx-Lenin, cản trở hiện đại”? Chẳng có gì chứng minh rằng ông không định viết như vậy.
Nhưng nếu chỉ vì cái tít thì tôi đã thôi quách, không viết bài này. Thắc mắc quan trọng hơn của tôi, đến mức gây bức xúc, là nhận xét của tiến sĩ về Bác Hồ. Ông viết:
“Từ những năm 1944- 1945, Hồ Chí Minh đã dùng phép biện chứng của Karl Marx để kết hợp tất cả những trí tuệ, lý tưởng cao cả và lòng nhân đạo của tất cả các vị tiền bối (Phật, Giê Su, Marx, Lenin, Tôn Trung Sơn) để tạo ra một con đường đi mới mẻ cho nhân dân Việt Nam.”
